Bijna elke productielijn heeft één stap die het tempo bepaalt. In de praktijk wordt er geïnvesteerd in een andere.
Dat komt doordat de bottleneck zich zelden meldt als bottleneck. Hij meldt zich als een volle bufferplek, als overwerk bij de afdeling erna of als een order die telkens net te laat de deur uit gaat.
Zoek de plek waar het werk wacht
Loop je lijn af en kijk niet naar de machines, maar naar het werk dat ervoor ligt. Waar de stapel het hoogst is, zit de begrenzing. Doe dat een paar keer op verschillende momenten van de dag; één momentopname zegt weinig over een lijn die schommelt.
Meet vier weken voordat je iets koopt
Een investeringsbeslissing verdient meer dan een onderbuikgevoel. Leg vier weken lang per bewerking vast hoeveel er doorheen gaat en hoe lang het werk ervoor blijft liggen. Bij een klant bleek de knelstap niet de zaagmachine te zijn waar iedereen over klaagde, maar de werkvoorbereiding: de zaag stond stil omdat de tekening nog niet vrijgegeven was.
Vier ingrepen die meestal vóór een investering komen
- Ombouwtijd verkorten. Wie per dag drie keer omstelt, wint met tien minuten winst per omstelling een half uur productie.
- Batchgrootte verlagen bij de stap vóór de bottleneck, zodat hij niet op een volle serie hoeft te wachten.
- Kwaliteitscontrole naar voren halen. Afkeur die pas aan het eind zichtbaar wordt, heeft je knelstap al tijd gekost.
- Onderhoud plannen op het moment dat de lijn toch stilstaat, in plaats van bij storing.
Als de bottleneck verschuift, ben je goed bezig
Zodra je de begrenzing hebt opgelost, verschuift hij naar de volgende stap. Dat voelt als een tegenvaller, maar het is het bewijs dat de eerste ingreep werkte. Optimaliseren is daarom geen project met een einddatum, maar een ronde die je elk kwartaal opnieuw loopt.
Zorg dat de cijfers uit je systeem komen
Vier weken handmatig turven is prima om te beginnen, maar geen structurele oplossing. Zodra je weet welke twee getallen ertoe doen, is de vervolgstap ze automatisch uit je pakket laten komen. Dan zie je een verschuiving binnen een week in plaats van bij de kwartaalcijfers.
Vier cijfers die je wilt kunnen zien
- Doorzet per bewerking per dag, zodat je verschuivingen ziet.
- Wachttijd voor de knelstap, als maat voor je voorraad tussen bewerkingen.
- Ombouwtijd per omstelling, apart van de bewerkingstijd.
- Afkeur per oorzaak, niet als totaalpercentage.
Meer cijfers dan deze vier leidt in de praktijk tot een dashboard waar niemand naar kijkt. Minder leidt tot discussie over onderbuikgevoel. Zodra deze vier per week zichtbaar zijn, wordt verbeteren een routine in plaats van een project.
Wil jij weten waar in jouw productie de grootste winst zit? Bekijk onze aanpak van procesoptimalisatie voor het mkb of loop de gratis checklist door.